دوربین مداربسته PTZ چیست؟

دوربین PTZ که نام آن مخفف Pan-tilt-zoom است، از قطعاتی مکانیکی ساخته شده است که به آن‌ها اجازه می‌دهد به چپ و راست حرکت کنند، به بالا و پایین تغییر جهت دهند و همچنین قابلیت زوم داشته باشند. خرید دوربین PTZ یا همان اسپید دام معمولا برای نظارت بر مکان‌هایی که وسعت بالایی دارند و پهناور هستند و نیاز به دید 180 یا 360 درجه‌ای دارند، انجام می‌گیرد و معمولا در ایستگاه‌های نگهبانی یعنی جایی که پرسنل فعال برای کنترل کردن دوربین از راه دور حضور دارد، مستقر می‌شوند. بسته به نوع دوربین یا نرم افزار، آن‌ها می‌توانند حالت ضبط بر اساس تشخیص حرکت را تنظیم نمایند یا یک برنامه از پیش تعیین شده‌ای برای ضبط از زاویه دیدهای مختلف دوربین، ایجاد نمایند. دوربین‌های PTZ معمولا در یک مجموعه بزرگ سیستم امنیتی نصب می‌شوند، جایی که در آن دوربین PTZ حرکت را شناسایی و دنبال می‌کند و دوربین با لنز ثابت تصاویر را با جزییات ثبت می‌نماید.

مشاهده بیشتر

با اینکه عبارت PTZ نمایش دهنده نوعی از سخت افزار دوربین است، ePTZ به یک ویژگی نرم افزاری اشاره می‌کند. این عبارت که مخفف Electronic Pan-tilt-zoom است، به دوربینی اشاره می‌کند که به طور فیزیکی حرکت نمی‌کند اما با استفاده از زوم دیجیتال می‌توانند اثری مانند Pan-tilt-zoom را در یک دوریبن مداربسته با لنز ثابت ایجاد کند. این ویژگی به اپراتور دوربین اجازه می‌دهد که به بزرگنمایی محلی که نیاز به تمرکز بر روی آن را دارد، بپردازد و از ایجاد رخنه در پوشش دهی محوطه مورد نظر که معمولا در دوربین‌های معمولی PTZ به وجود می‌آید، جلوگیری کند. با ارائه پوشش 360 درجه‌ای، یک دوربین ePTZ می‌تواند ویژگی قدرتمندی برای ایجاد کاربرد و عملکردی مشابه با یک دوربین PTZ باشد، آن هم در حالی که دوربین دارد از تمام آن محوطه فیلمبرداری می‌کند، برخلاف دوربین PTZ که در هر لحظه دید محدودی دارد.

خرید دوربین PTZ

اگرچه مفهوم یک دوربین PTZ در فیلم‌های هالیوودی خیلی پر زرق و برق نشان داده شده است، اما این دوربین هم مزایا و معایب خودش را دارد که باید قبل از خرید دوربین PTZ و سرمایه گذاری که قرار است انجام دهیم، از این ویژگی‌ها اطلاع داشته باشیم تا نحوه کارکرد، نوع کاربرد، قیمت و … را درباره آن بدانیم.

مزایای دوربین PTZ

  • میدان دید وسیع: دوربین‌های PTZ برای نظارت بر محوطه‌های وسیع کاربرد زیادی دارند و معمولا پیشنهاد می‌شود که همراه با دوربین‌های مداربسته با لنز ثابت استفاده شوند تا از ایجاد نقاط کور جلوگیری شود. بسته به مدل دوربین، دوربین‌های PTZ می‌توانند از صفر تا 360 درجه چرخش داشته باشند.
  • دنبال کردن خودکار بر اساس تشخیص حرکت: دنبال کردن خودکار، عملکردی است که PTZ را قادر می‌سازد تا میدان دید خود را با دنبال کردن اجسام متحرک به طور خودکار تنظیم کند. استفاده از این ویژگی، بهترین راه موجود در مکان‌های ساکت و کم رفت و آمدی است که دارای کمینه تحرک هستند. (مانند یک موزه بعد از بسته شدن)
  • اسکن خودکار بر اساس زمان: دوربین‌های PTZ می‌توانند به صورت auto-pilot پیکربندی شوند تا محوطه‌هایی که از پیش تعریف شده‌اند را اسکن کند و طبق الگو حرکت نماید (که به این الگوها تور می‌گویند). موقعیت‌های از پیش تعیین شده می‌توانند طوری برنامه ریزی شوند تا دوربین جایگیری خود را بر اساس زمان تغییر دهد. برای مثال، یک دوربین PTZ می‌تواند طوری تنظیم شود که هر سی ثانیه، گردش یا زوم داشته باشد تا از مناطق مختلفی بتواند فیلمبرداری کند.
  • کنترل از راه دور: دوربین‌های PTZ مرسوم می‌توانند هم به طور دستی و هم از راه دور برای بررسی اتفاقات مشکوک تنظیم شوند. این ویژگی به کاربران اجازه می‌دهد که زاویه دید دوربین را بدون نیاز به رفتن به محل دوربین، تغییر دهند.
  • قابلیت زوم: بیشتر دوربین‌های PTZ از زوم اپتیکال پشتیبانی می‌کنند که برای مشاهده و تصویربرداری اجسامی که در مسافت دور قرار دارند مانند پلاک ماشین‌ها یا صورت افراد، کاربرد فراوانی دارد. میزان زوم اپتیکال (مانند 20x، 30x، 40x) با تقسیم فاصله کانونی حداکثر به فاصله کانونی حداقل به دست می‌آید که مشخصا هرچقدر این عدد بزرگتر باشد، میزان زوم نیز بیشتر خواهد بود.

معایب دوربین PTZ

  • دید محدود: دوربین‌های PTZ اگر به سمت خاصی چرخانده نشده باشند، قادر نخواهند بود از آن سمت فیلمبرداری کنند که این موضوع باعث ایجاد شکاف و رخنه در پوشش دهی می‌شود. این دوربین‌ها می‌تواند به چپ و راست، بالا و پایین حرکت کرده و زوم کنند تا به طور بالقوه‌ای پوشش دهی خوبی برای محوطه‌های وسیع ایجاد نمایند اما نه به طور همزمان! ممکن است که در حالی که دوربین در حال فیلمبرداری از سمت دیگری است، در سمت مقابل اتفاقی رخ دهد یا فرد مزاحمی وارد شود و دوربین نمی‌تواند از آن فیلمی بگیرد چون تا مستقیما رو به آن صحنه نباشد، به خاطر دید محدودش توانایی فیلمبرداری از آن را نخواهد داشت.
  • طول عمر کمتر: بخاطر اینکه این نوع دوربین‌ها دارای اجزای متحرک است (شامل موتور برای چرخش و زوم)، دیر یا زود محکوم به خراب شدن است و نسبت به دوربین با لنز ثابت عمر کمتری دارد. به خاطر مشکلاتی و خطاهایی که احتمالا در زمان کار دچارش می‌شوند، هزینه نگهداری یک دوربین PTZ در طول زمان می‌تواند از قیمت اولیه آن نیز بیشتر شود.
  • قیمت بالا: در بسیاری از موارد، یک یا چند دوربین با لنز ثابت (مانند دوربین فیش آی) می‌تواند پوشش دهی بهتری با هزینه کمتر نسبت به یک دوربین PTZ ایجاد نماید. به عنوان مثال یک دوربین فیش آی 4K می‌تواند طوری پیکربندی شود که بتواند اندازه همان دوربین PTZ پوشش دهی ایجاد نماید و اجازه زوم دیجیتال با رزولوشن بالا را نیز بدون ریسک جایگیری اشتباه دوربین می‌دهد.
  • ایجاد نقاط کور: دوربین‌های PTZ به این معروفند که همیشه در لحظات حساس به سمت اشتباهی چرخیده‌اند، به خصوص وقتی که در حالت خودکار تنظیم شده‌اند. دوربین ممکن است به طور پیوسته در حال چرخش بین برنامه‌های از پیش تعیین شده باشد، بدون اینکه اهمیتی به آنچه که در یک میدان دید خاص در حال رخ دادن است بدهد. راه ایده آل استفاده از یک دوربین PTZ این است که همیشه کسی مراقب آن باشد و بر آن نظارت کند. اما حتی در این حالت هم اگر آن فرد دوربین را بر محل اشتباهی رها کند، احتمال ایجاد نقاط کور به خاطر این اشتباه انسانی وجود خواهد داشت.
  • تاخیر: یکی از مشکلاتی که هنگام خرید دوربین PTZ باید به آن توجه کرد این است که بین زمانی که کنترل کننده دوربین دستوری را صادر می‌کند تا زمانی که دوربین آن را اجرا می‌کند، مقداری طول (هرچند کم) می‌کشد. توجه به مقدار تاخیر بالا بسیار مهم است چون می‌تواند کنترل دوربین را سخت کند.
  • ریسک بالای خرابی: دوربین‌های PTZی که به درستی نصب نشده باشند، می‌توانند هم مشکل مکانیکی و هم مشکل قانونی ایجاد نمایند. در زمینه مکانیکی، سخت افزار دوربینی که درست نصب نشده است می‌تواند تحت شرایط آب و هوایی مختلف دچار خرابی شود. در زمینه قانونی نیز دوربین‌هایی که حتی اگر یک اینچ از یک ملک شخصی را ضبط کنند، می‌توانند نصاب و صاحب دوربین را با مشکلات مختلفی روبرو کنند.

از دوربین PTZ در چه مکان‌هایی استفاده می‌شود؟

بعد از خرید دوربین PTZ، نصب آن نیز اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند چون به وسیله نصب صحیح، نقاط کوری که از مشکلات اصلی این نوع دوربین‌‌ها است، حذف می‌شوند:

  • ایستگاه‌های حفاظتی
  • سوپرمارکت‌ها
  • فرودگاه‌ها
  • کلیساها
  • موزه‌ها
  • محل ساخت و ساز
  • محوطه‌های بیرونی وسیع

انواع دوربین PTZ

  • دوربین مداربسته PTZ تحت شبکه: این نوع دوربین‌ها می‌توانند بر بستر وای فای یا PoE نصب گردند. برخلاف دوربین‌های آنالوگ PTZ سنتی، دوربین‌های PTZ وای فای دار، به صورت بدون سیم و بدون سخت افزار خاصی به یک روتر متصل می‌شوند (اگرچه همچنان به یک منبع برق احتیاج دارند). برای این نوع دوربین اتصال قوی وای فای نیاز است تا از ایجاد لگ و کاهش کیفیت ویدیو جلوگیری شود.
  • دوربین مداربسته PTZ PoE: این دوربین می‌تواند از یک کابل اترنت که به سوییچ PoE متصل می‌شود برای تامین برق و همچنین اتصال اینترنت، استفاده نماید. که می‌تواند در مسافت‌های دورتر نسبت به وای فای قدرتمندتر عمل کند.
  • دوربین مداربسته PTZ آنالوگ: این نوع دوربین‌ها از یک سیگنال ویدیویی آنالوگ برای ضبط تصاویر استفاده می‌کنند و برای اتصال به DVR نیاز به کابل کشی کواکسیال دارند. در خرید دوربین PTZ آنالوگ باید توجه داشت که این دوربین نمی‌تواند به خودی خود به ارسال تصاویر بپردازد و حتما به یک DVR جهت تبدیل، فشرده سازی و ذخیره سازی تصاویر احتیاج دارد.
  • دوربین PTZ بیرونی: این نوع دوربین‌ها که می‌توانند در محیط‌های بیرونی و خارجی نصب شوند، توانایی تحمل شرایط سخت آب و هوایی و محیطی را دارند. این نوع دوربین‌ها معمولا ضد آب هستند و از استاندارد های مقاومتی IP که نشان دهنده مقاومت آن‌ها در برابر عناصر طبیعی است، بهره می‌برند.
  • دوربین PTZ وایرلس: در مکان‌هایی که امکان کابل کشی نیست، این نوع دوربین‌ها می‌توانند به صورت بیسیم، ویدیو را ارسال ‌کنند. اگرچه این ارسال ویدیو از طریق وای فای اتفاق می‌افتد اما از مجموعه‌های فرستنده می‌توان برای تبدیل سیگنال‌های آنالوگ استفاده نیز استفاده نمود. این نوع دوربین‌ها معمولا برای مسافت‌های طولانی که کابل کشی سخت و هزینه بر است، استفاده بیشتری دارند.

برای خرید دوربین PTZ چه مواردی را باید در نظر گرفت؟

  • آیا فردی را دارید که دائما بر دوربین نظارت کند؟
  • آیا فضای ذخیره سازی کافی در اختیار دارید؟ (ابری، ابری هیبرید، DVR، NVR)
  • به چه کیفیت‌ها و ویژگی‌هایی نیاز دارید؟ (سه مگاپیکسل یا 4k؟ چه میدان دیدی؟ چه برد دید در شبی؟)
  • با چه شرایط محیطی در محل مواجه هستید؟ (ضد آب؟ دمای عملکرد نرمال؟)
  • برای نصب به چه چیزهایی احتیاج دارید؟
  • به چه نوع کابلی برای پشتیبانی اتصال شبکه نیاز دارید؟ (PoE، وای فای، وایرلس؟)
  • به چه میزانی چرخش به راست و چپ یا بالا و پایین نیاز دارید؟
  • در چه شرایط آب و هوایی دوربین نصب خواهد شد؟
  • بهترین نوع دوربین برای شما کدام است؟ (دام؟ بولت؟)

قیمت دوربین PTZ

دوربین‌های پی تی زد با توجه به ویژگی‌هایشان مشخصا قیمت بالایی دارند و در بازار برندهایی مانند هایک ویژن، هایلوک، داهوا، ترندنت، وایکان، دی لینک، اکسیس و … این نوع دوربین را عرضه کرده‌اند. قیمت دوربین PTZ در مدل‌های بالا در حدود 33 میلیون تومان است و در مدل‌های پایین‌تر به حدود 12 میلیون تومان می‌رسد.