کابل شبکه

کابل‌های شبکه یکی از ملزومات سخت‌افزاری پسیو شبکه هستند که برای انتقال بسته‌های اطلاعاتی میان گره‌های مختلف و متصل کردن دستگاه‌های تحت شبکه به یکدیگر همچون اسکنرها، چاپگرها و…. استفاده می‌شوند. کابل‌های شبکه بر مبنای نوع توپولوژی، لایه فیزیکی و اندازه شبکه انواع مختلفی دارند که از آن جمله می‌توان به کابل‌های هم‌محور (coaxial cable)، کابل فیبر نوری (fiber cable)، کابل زوج به‌هم تابیده مسی (twisted pair) و….. اشاره کرد.

دستگاه‌های تحت شبکه می‌توانند بر مبنای نوع کابل‌های به کارگرفته شده در فاصله نزدیک به یکدیگر از طریق کابل‌هایی همچون کابل اترنت یا در فاصله‌های دور از هم از طریق کابل‌های فیبرنوری به یکدیگر متصل شده و به تبادل اطلاعات بپردازند. با توجه به این‌که شبکه‌ها هیچ‌گاه به یک شکل پیاده‌سازی نمی‌شوند و دستگاه‌های تحت شبکه دور یا نزدیک از یکدیگر قرار می‌گیرند، به همین دلیل در زمان خرید کابل شبکه باید به نوع کابل دقت کرد. به‌طور مثال، ممکن است پیاده‌سازی درست یک شبکه در سازمانی بزرگ مستلزم به‌کارگیری کابل‌های Cat 8 باشد، در حالی که در سازمان دیگری کابل‌های Cat5 پاسخ‌گوی نیازها خواهند بودند. با توجه به این‌که کابل‌ها بسته به نوع ظرفیت انتقالی که ارائه می‌کنند قیمت‌های مختلفی دارند باید در زمان پیاده‌سازی یک شبکه به دقت ظرفیت موردنیاز برای انتقال داده و پارامترهایی همچون نوع دستگاه‌های به‌کار گرفته شده در شبکه (دوربین‌های تحت شبکه، اکسس‌پوینت‌ها، روترها و…) بررسی شود.

امروزه شرکت‌ها به ندرت از کابل کواکسیال استفاده می‌کنند، زیرا یکی از ملزومات اصلی شبکه‌های اترنتی دهه 80 میلادی بود. مشکلات متعدد این کابل‌ها باعث شد تا شرکت‌ها به سراغ گزینه معروف‌تر و قدرتمندتری به‌نام کابل زوج به‌هم تابیده بروند.

کابل‌های زوج به‌هم تابیده متشکل از جفت سیم‌های رنگی به هم تنیده‌شده هستند که به‌طور معمول قطر 0.4 تا 0.8 میلی‌متر دارند و در یک غلاف پلاستیکی قرار گرفته‌اند. کابل زوج به‌هم تابیده در شبکه‌های اترنتی از 4 جفت سیم تشکیل شده‌اند که در شبکه‌های Fast Ethernet حداکثر سرعت 100 مگابیت بر ثانیه را ارائه می‌کنند. در این حالت یک جفت سیم وظیفه انتقال اطلاعات را برعهده دارد، در حالی که جفت دیگر اطلاعات را دریافت می‌کند و دو جفت دیگر نقشی در انتقال داده‌ها ندارند. در شبکه‌های اترنت گیگابیتی و استانداردهای پس از آن هر 4 جفت کابل استفاده می‌شود تا دستیابی به سرعت‌های گیگابیتی (1000 مگابیت بر ثانیه) امکان‌پذیر باشد.

امروزه کابل‌های اترنت در طبقه‌بندی‌های cat1 تاCat8  قرار دارند. هرچه عدد مقابل Cat افزایش پیدا کند دسترسی به پهنای باند بیشتر، سرعت انتقال سریع‌تر و نویز کمتر فراهم می‌شود. نکته مهمی که در ارتباط با کابل‌های اترنت باید به آن دقت کنید به کاراکتر e است که پس از برخی از کابل‌ها قرار می‌گیرد. به‌طور مثال، ممکن است با اعمال برخی تغییرات در کابلی همچون Cat5 عملکرد آن بهبود پیدا کرده باشد در این حالت از اصطلاح cat5e برای نشان دادن این مسئله استفاده می‌شود. کاراکتر e در انتهای نام کابل‌ها به معنای بهبودیافته (Enhanced) است. همچنین به این نکته دقت کنید که کابل‌های شبکه در انواع مختلفی همچون کابل بدون فویل و شیلد (UTP)، فویل‌دار (FTP)، هر زوج همراه با فویل جداگانه (STP)، شیدار و فویل‌دار (SFTP) و شیلددار و هر زوج داری فویل جدا (SSTP) تولید می‌شوند. کابل‌های شبکه به لحاظ جنس روکش و محیط کاربری به دو گروه کابل شبکه Indoor و Outdoor تقسیم می‌شوند.

انواع کابل شبکه

کابلهای شبکه مسی :

کابلهای شبکه مسی شامل 8 عدد سیم مسی است که بصورت زوج تابیده شده (Twisted Pair) تولید می شوند این کابلها از لحاظ نویز پذیری و نوع شیلد به گروههای مختلفی تقسیم می شوند. این گروهها از استاندارد نامگذاری خاص و مشخصی پیروی می کنند.

در نامگذاری این گروهها می توان به کابلهای UTP، FTP، SFTP اشاره نمود که هریک از این گروهها را می توان به راحتی شناسایی و در پروژه های کابل کشی استفاده نمود.

(Shielded Foiled Twisted Pairs) SFTP

در این نوع کابلها حفاظت بیشتری برای جلوگیری از نویز در نظر گرفته شده است زیرا هم شیلد و هم ورقه آلومینیوم بر روی زوج سیمها قرار گرفته شده است. زمانی که اطلاعات از حساسیت بسیاری برخوردارند می توان از این نوع کابل استفاده نمود. این نوع کابلها گران تر هستند.

( Foiled Twisted Pairs) FTP

بسیار شبیه کابل UTP بوده با این تفاوت که در زیر روکش این کابل یک محافظ آلومینیوم به کار رفته است. این لایه نازک آلومینیوم می تواند از ایجاد نویز و اختلال در هدایت اطلاعات در کابل جلوگیری نماید.

(Unshielded Twisted Pairs) UTP

UTP این نوع کابل را می توان از ساده ترین کابل های شبکه نام برد. معمولا این نوع کابل ها هیچگونه لایه محافظی بر روی زوج سیم ها نداشته و روکشی از جنس PVC آنرا محافظت می نماید. این نوع کابل ها در صورتیکه در حوضه نویز قرار داشته باشند نویز پذیر بوده و مشکلاتی در هدایت اطلاعات بوجود می آورند. (استفاده این نوع کابل با توجه به نوع پروژه و انتخاب نوع کابل توسط طراح می باشد.)

چرا زوج های کابل شبکه به هم تابیده شده اند؟

چرا سیمهای کابل شبکه به هم تابیده شده اند؟ این تابیدگی چه مزیتی در هدایت اطلاعات شبکه دارد؟

 این فناوری ابتدا در سال 1881 توسط آقای الکساندر گراهام بل مخترع تلفن ابداع گردید. آقای بل ابتدا این فناوری را در طول کابل های تلفن ابداع نمود که می توانست صوت را واضح تر انتقال دهد. بطور کل تابیده شدن زوج ها به دور یکدیگر نویز را تا حدی کاهش و کیفیت انتقال اطلاعات را افزایش می دهد.

Category (طبقه بندی) چیست؟

کابلهای شبکه با توجه به سرعت و حجم پهنای باند با استاندارهای طبقه بندی (category) دسته بندی شده اند که مشخص کننده نسل و ورژن آن می باشند.

انواع طبقه بندی(Category) کابل شبکه :

طبقه بندی  (Category) کابل های شبکه را از لحاظ پهنای باند، سرعت و موارد استفاده آنها را  می توان در جدول ذیل نشان داد.

Category  سرعت (bit/ps)   پهنای باند (Hz) موارد یا محل های استفاده
Cat1  1 Mbps  1 MHz سیستم های تلفن قدیمی
Cat2 4 Mbps 4 MHz شبکه های Token Ring
Cat3 10 Mbps 16 MHz بستر خطوط تلفن
Cat4 16 Mbps 20 MHz شبکه های token Ring
Cat5e 100 Mbps 100  MHz اینترنت  و اینترنت پر سرعت
Cat6 1 Gbps 250  MHz اینترنت پر سرعت و گیگا بیتی
Cat6a 10 Gbps 600 MHz شبکه های گیگابیتی ( دیتا سنتر)
Cat7 10 Gbps 600 MHz شبکه های گیگابیتی ( دیتا سنتر)
Cat7a 10 Gbps 1 GHz شبکه های گیگابیتی ( دیتا سنتر)
  • پس از توضیح انواع کابل های شبکه در اینجا به بررسی کابل شبکه Cat6  اکوِئیپ می پردازیم.

کابل شبکه اکوئیپ مدل 401463 از انواع کابل های UTP هسنتد که در رده Cat6 طبق بندی شده اند.

همانطور که ذکر شد موارد مصرف این کابل در پروژه های دیتا سنتر و شبکه های گیگابیت اترنت می باشد. این کابل در بسته بندی های 305 متر بوده و  ضخامت آن 23 AWG و دارای نخ ابریشمی با تحمل کشش بالا است. این کابل بر اساس سازگاری با استاندارد RoHS اروپا تولید شده است. پشتیبانی از فرکانس 250 مگاهرتزو تضمین تست Fluke  از دیگر ویژگیهای این کابل می باشد. این کابل از 4 ذوج کابل صد در صد مسی ساخته شده است و شامل یک روکش  PVC خاکستری رنگ، نخ جهت باز کردن روکش، روکش رنگی سیم، مغزی مسی سیم و روکش نوار رنگی سیم می باشد. روکش رشته های سیم از نوع PVC (پلی وینیل کلراید) می باشد.

  • حضور بیش از دو دهه محصولات اکوئیپ در بازار کشور یکی دیگر از مزایای کیفیت برتر این کابل می باشد.

رنگ‌بندی کابل‌های شبکه به چه ترتیبی است؟

کابل شبکه، رسانه‌ای است که اجازه می‌دهد اطلاعات از طریق یک دستگاه متصل به شبکه شبیه به یک کامپیوتر کلاینت یا سرور به سمت دستگاه دیگری در شبکه محلی انتقال پیدا کند. برای آن‌که فرآیند انتقال به شکل ایمن و درستی انجام شود، لازم است تا برخی موارد مهم مدنظر قرار گیرند. به‌طور مثال، اگر قرار است در یک محیط سازمانی، شبکه‌ای پیاده‌سازی شود، لازم است تا کارشناسان و تکنسین‌های شبکه اطلاع درستی در ارتباط با رنگ‌بندی کابل‌ها و سوکت‌ها داشته باشند. در صورت عدم توجه به این رنگ‌بندی، شبکه دچار ناپایداری شدیدی می‌شود و ممکن است بسته‌هایی که قرار است از یک مکان به مکان دیگر انتقال پیدا کنند در میانه راه گم می‌شوند. به همین دلیل لازم است در زمان سوکت‌زنی سر کابل‌ها به رنگ‌ها آن‌ها دقت شود.

کابل‌های شبکه‌ای که این روزها در بازار وجود دارند متشکل از چهار زوج سیم مسی یا هشت رشته سیم هستند که هر رشته سیم در کابل شبکه رنگ خاص خود را دارند تا در زمان سوکت‌زنی کابل یا کیستون زدن کابل‌ها اشتباهی رخ ندهد و شبکه مطابق با استانداردهای بین‌المللی پیاده‌سازی شود. در کابل‌کشی استاندارد و در ارتباط با اتصال کابل شبکه به سوکت RJ45 دو استاندارد T-568A و T-568B وجود دارد که البته استاندارد T-568B بیشتر از سوی شرکت‌ها استفاده می‌شود. استاندارد رنگ‌بندی کابل شبکه مطابق با استاندارد T-568B به شرح زیر است.

استاندارد 568B همان‌گونه که در شکل بالا مشاهده می‌کنید، رایج‌ترین استاندارد دنیای شبکه است. تکنسین‌های شبکه در زمان پانچ کردن سوکت RJ45 باید مطابق با تصویر بالا عمل کنند تا مشکل خاصی رخ ندهد. به عبارت دقیق‌تر، زمانی که سوکت را نگه می‌دارید و زمانی که ضامن سوکت در زیر دستان‌تان قرار دارد از سمت چپ سوکت، رنگ‌بندی کابل شبکه باید مطابق با تعریف زیر درون کابل اتصال‌دهنده قرار گیرد.

·         سفید نارنجی

·         نارنجی

·         سفید سبز

·         آبی

·         سفید آبی

·         سبز

·         سفید قهوه‌ای

·         قهوه‌ای

تقریبا در اوایل دهه 90 میلادی و مصادف با عرضه کابل‌های سری Cat5 به بازار بود که استاندارد T-568A به شکل گسترده توسط کارشناسان شبکه استفاده شد.

رنگ‌بندی استاندارد فوق به شرح زیر است:

در استاندارد فوق رنگ‌ها به ترتیب از چپ سفیدسبز، سبز، سفید نارنجی، آبی، سفید آبی، نارنجی، سفید قهوه‌ای و قهوه‌ای است. در اواسط 2002 میلادی و زمانی که به‌کارگیری کابل‌های Cat6 به شکل گسترده رواج پیدا کرد، استاندارد T-568B جایگزین استاندارد قبل شد. البته استاندارد فوق در هر دو رده کابل‌های Cat5 و Cat6 قابل استفاده است.
دقت کنید کابل‌های شبکه بسته به این‌که قرار است یک کامپیوتر و یک سوییچ یا دو کامپیوتر چگونه به یکدیگر متصل شوند به دو صورت مستقیم و ضربدری در دسترس قرار دارند. در کابل‌کشی مستقیم، ابتدا و انتهای کابل رنگ مشابه قرار گرفته است. همچنین؛ پچ‌کوردهای موجود در بازار نیز از چنین قاعده‌ای پیروی می‌کنند. در حالت کلی زمانی که قرار است یک کامپیوتر به یکی از تجهیزات شبکه متصل شود از این مدل کابل‌ها استفاده می‌شود.

زمانی که کارشناسان در نظر دارند دو کامپیوتر یا دو سوییچ را به یکدیگر متصل کنند از تکنیک کابل‌کشی ضربدری استفاده می‌کنند. در این مدل کابل‌ها رنگ‌هایی که ابتدا و انتهای کابل قرار دارند با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند. به عبارت دقیق‌تر، پین شماره 1 در ابتدای کابل به پین شماره 3 در انتهای کابل و پین شماره 2 در ابتدای کابل به پین شماره 6 در انتهای کابل و… متصل می‌شوند.

شکل تفاوت‌های این دو کابل را نشان می دهد.